SİRKÜLER (2021)

Sayı/Konu: 2021/35: Gelir Ve Kurumlar Vergisinde Uygulanan %5 Vergi İndirimi (GVK Mükerrer 121. Maddesi) Talep Edilmesine İlişkin Usuller

Mevzuat: GVK, KVK                                 

Web: www.adenymm.com.tr

Email[1]: info@adenymm.com.tr, cakmakciali@adenymm.com.tr

Özet:

GEKSİS ile gelir ve kurumlar vergisi iade işlemlerine hız kazandırılması, iade işlemleri açısından asgari bir standart getirilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amaçlanmıştır. Bu sistem üzerinden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun mükerrer 121. Maddesine göre hesaplanan %5 vergi indirimi talebinin usulü açıklanmaya çalışılacaktır.

Konunun esasına ilişkin Makalemiz ise aşağıdaki linkte yer almaktadır:

https://www.adenymm.com.tr/vergiye-uyumlu-mukelleflerde-gelir-ve-kurumlar-vergisi-indirimi-uygulamasi-ali-cakmakci-yeminli-mali-musavir

İçerik:                              

Mükelleflerin iade talepleri, 252 seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen esas ve süreler itibarıyla geçerlilik kazanacak olup, elektronik ortamda alınan belgelerin ayrıca kâğıt ortamında verilmesine gerek yoktur.

GEKSİS Kontrol Raporunun oluşması için,

  • Yıllık Gelir Vergisi/Kurumlar Vergisi beyannamesi internet ortamında gönderilmeli,
  • Standart İade Talep Dilekçesi (1A,1B) dilekçesi de internet ortamında gönderilmeli ve
  • GEKSİS İade Talebi bilgi girişi yapılarak onaylanmalıdır.

GEKSİS İade Talebi Girişine ilişkin bilgi girişleri GEKSİS Raporunun hazırlanabilmesi için olup standart iade talep dilekçesi mahiyetinde değildir. İade taleplerini elektronik olarak yapmak zorunda olan mükelleflerin Standart İade Talep Dilekçesini de (1A,1B) vermeleri gerekmektedir.

  • Aynı vergilendirme dönemi için birden fazla standart iade talep dilekçesi verilmesi durumunda her dilekçe için ayrı GEKSİS iade talep girişi yapılmasına gerek yoktur.

İnternet Vergi Dairesinden Gelir/Kurumlar Vergisi İade Talebi Girişi ekranından GEKSİS kontrol raporunun oluşabilmesi için Standart Gelir/Kurumlar Vergisi İade Talep Dilekçesinin (1A Veya 1B) verilmesi gerekmektedir.

  • Verilen her standart gelir/kurumlar vergisi iade talep dilekçesi sonrasında sistem tarafından mevcut GEKSİS raporu yeniden analize tabi tutulur.
  • %5 vergi indirimi için mahsup talebi girilirken sadece beyan üzerine tahakkuk eden vergiler mahsup edilebecektir.
  • İdarenin verdiği görüşlere göre beyannamenin verildiği dönem için iadenin doğduğu beyannamenin son verilme tarihinden daha önceki tarihte vadesi olan vergilerin de mahsubuna izin vermemektedir.[2] İdareye göre kanuni süresinde verilen beyannamede tahakkuk eden vergilerin, gelir/kurum beyannamesinin verilmesi gereken beyan tarihinin son gününü izleyen bir tam yıl içerisinde tahakkuk eden diğer vergilerden mahsubu talep edilebilir. Halbuki, kanun hükmünde “beyannamenin verilmesi gereken tarihi izleyen 1 tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden vergilerden mahsubu”na izin verilmektedir.

Bu nedenle aşağıdaki ekranlarda görünen standart iade talep dilekçesi ile iade talebinin girilmesi gerekmektedir. Bundan sonra mahsup talebinde bulunup, mahsup edilecek vergiler için ekli liste oluşturmak gerekmektedir. Bu listeye sadece mahsubu mümkün olan vergi ve dönemlerin gireceği açıktır.

metin içeren bir resim Açıklama otomatik olarak oluşturuldu

metin içeren bir resim Açıklama otomatik olarak oluşturuldu

Standart iade talebi girildikten sonra ise, “Gelir/Kurumlar Vergisi İade İşlemleri” menüsündeki “Gelir/Kurumlar Vergisi İade Talebi Girişi (GEKSİS)” seçeneği tıklanır.

metin içeren bir resim Açıklama otomatik olarak oluşturuldu

İlk defa iade talebinde bulunulacaksa açılan ekrandan “Gelir/Kurumlar Vergisi İade Talebi Girişi” seçeneği tıklanır. Kaydedilmiş ancak onaylanmamış bir iade talebi varsa “Daha Önce Girilen Gelir/Kurumlar Vergisi İade Talepleri” seçeneği ile bu iade talebine ulaşılabilir.

Bu bölümde karşılaşacağımız “Beyannameden Getir” sütunundaki gelecek rakam  veya bu satırda gösterilen tutar, yıllık beyannamede iadesi gereken geçici vergi, beyannamede iadesi gereken gelir/kurumlar vergisi ve beyannamede vergi indiriminden doğan iade miktarıdır.

İade talep edilen tutar, standart iade talep dilekçesinde(1A,1B) belirtilmektedir.

GEKSİS Gelir ve Kurumlar İade Talebi Girişi (GEKSİS) seçildikten sonra;

 “İade Hakkı Doğuran İşlem Türü” kısmında 

“Geçici Vergiden Doğan İade”, 

“Kesinti Yoluyla Ödenen Vergilerden Doğan İade” veya 

“Vergi İndiriminden Doğan İade ” (GVK Mükerrer Madde 121) türlerinden biri, birkaçı veya tamamı seçilebilir. 

· Kesinti yoluyla ödenen vergileri içeren 1A dilekçesi verilmişse, iade işlem türü olarak “Kesinti Yoluyla Ödenen Vergilerden Doğan İade”,

· 1B dilekçesi verilmişse, iade işlem türü olarak “Geçici Vergiden Doğan İade”, 

· Vergi İndiriminden doğan iadeyi içeren 1A dilekçesi verilmişse, iade işlem türü olarak “Vergi İndiriminden Doğan iade” seçenekleri işaretlenmelidir.

metin içeren bir resim Açıklama otomatik olarak oluşturuldu

“Dönem tipi” kısmında iade talep eden mükellef tarafından iadeye esas beyanname verme dönemine göre ilgili kutucuklardan biri seçilir. “Dönemi” kısmında iade talep edilen dönem ay ve yıl olarak kutucuklardan seçilir. “İade Türü” kısmında iadenin “mahsuben iade”, “nakden iade” veya “kısmen mahsup kısmen nakden iade” taleplerinden biri seçilir.

· 1A–1B dilekçelerinde nakit iade talebi yoksa “mahsuben iade”,

 1A–1B dilekçelerinde nakit iade talebi varsa, “nakden iade” veya “kısmen mahsup kısmen nakden iade” seçeneklerinden birisi işaretlenmelidir. Yukarıda belirttiğimiz üzere, “İade Hakkı Doğuran İşlem Türü” kısmında “Geçici Vergiden Doğan İade”, “Kesinti Yoluyla Ödenen Vergilerden Doğan İade” veya “Vergi İndiriminden Doğan İade ” (GVK Mükerrer Madde 121) türlerinden biri, birkaçı veya tamamı seçilebilir.

· Kesinti yoluyla ödenen vergileri içeren 1A dilekçesi verilmişse, iade işlem türü olarak “Kesinti Yoluyla Ödenen Vergilerden Doğan İade”,

· 1B dilekçesi verilmişse, iade işlem türü olarak “Geçici Vergiden Doğan İade”,

· Vergi İndiriminden doğan iadeyi içeren 1A dilekçesi verilmişse, iade işlem türü olarak “Vergi İndiriminden Doğan iade” seçenekleri işaretlenmelidir. (GEKSİS İade Talep Girişinde, İade Hakkı Doğuran İşlem Türü alanında çoklu seçim yapabilme imkânı tanınmış olup, dilekçe tiplerini kapsayacak şekilde beyannamede yer alan iade türlerinden biri ya da birkaçı ya da tamamı işaretlenebilir.)

İade Hakkı Doğuran İşlem Türünün sadece kesinti Yoluyla Ödenen Vergilerden Doğan iade veya Kesinti Yoluyla Ödenen Vergilerden Doğan İadeyi kapsayacak şekilde seçilmesi durumunda; İade Talebiniz İçin Teminat Gösterecek misiniz? ve İade Talep Şekli menüleri açılacaktır.

9 “İade Talebiniz İçin Teminat Gösterecek misiniz?" kısmına “Evet” seçeneği işaretlendiğinde “Banka/Katılım Bankası Teminat Mektubu” ve “Diğer Teminat” seçenekleri açılır. Buradan ilgili adımlar seçilir devam edilir açılan liste kaydedilir. İlgili Diğer adımlar GEKSİS başvuru kullanım kılavuzunda ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

“Beyannamede Kalan Vergi İndirimi Tutarı” “Beyannameden Getir” butonuna tıklanınca iade talep edilen döneme ilişkin olarak en son verilen Gelir/Kurumlar Vergisi Beyannamesinde yer alan iade hakkı doğuran işlemlerden “Kalan vergi indirimi tutarı” otomatik olarak ekrana gelecektir.

Gelen tutar, yıllık beyannamede iadesi gereken gelir/kurumlar vergisi olup standart iade talep dilekçesinde (1 A) belirtilen tutar değildir.   

Bilgilerinize Saygılarımızla Arz Olunur.

                         

[i]Bilgilendirme Metni:


[1]Soru, görüş ve değerlendirmeleriniz için E-mail (info@adenymm.com.tr) atmanızı rica ederiz.

[2] İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 24.07.2019 tarih ve 62030549-120 (mük121-2019/750)-E-401197 Sayılı Özelge aşağıdaki gibidir:

“193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Mükerrer 121 inci maddesinde Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere), bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5'i, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirilir. Şu kadar ki hesaplanan indirim tutarı, her hâl ve takdirde 1 milyon (305 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 1/1/2019 tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere 1.200.000 TL) Türk lirasından fazla olamaz. İndirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması durumunda kalan tutar, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebilir. Bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarlar red ve iade edilmez. Gelir vergisi mükelleflerinin yararlanacağı indirim tutarı, ticari, zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle beyan edilen kazançların toplam gelir vergisi matrahı içerisindeki oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanan gelir vergisi esas alınarak tespit edilir.

Söz konusu indirimden faydalanabilmek için;

1. İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş (Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.) ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinde ödenmiş olması (Her bir beyanname itibarıyla  (7162 sayılı kanunun 3 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:30.01.2019) 250 Türk lirasına  kadar yapılan eksik ödemeler bu şartın ihlali sayılmaz.) (7162 sayılı kanunun 3 üncü maddesiyle eklenen cümle; Yürürlük: 30.01.2019) Vergi kanunları gereğince, tecil edilerek belirlenen şartların gerçekleşmesine bağlı olarak terkin edilecek vergilerin, şartların sağlanamaması halinde kanunlarında belirlenen tecil süresinin sonunu takip eden onbeşinci günün bitimine kadar ödenmesi şartıyla bu şart ihlal edilmiş sayılmaz.

2. (1) numaralı bentte belirtilen süre içerisinde haklarında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re'sen veya idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması (Yapılan tarhiyatların kesinleşmiş yargı kararlarıyla veya 213 sayılı Vergi Usul Kanununun uzlaşma ya da düzeltme hükümlerine göre tamamen ortadan kaldırılmış olması durumunda bu şart ihlal edilmiş sayılmaz.),

3. İndirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla vergi aslı (vergi cezaları dâhil) 1.000 Türk lirasının üzerinde vadesi geçmiş borcunun bulunmaması,

şarttır.

İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile önceki dört takvim yılında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde sayılan fiilleri işlediği tespit edilenler, bu madde hükümlerinden yararlanamazlar.

Bu madde kapsamında vergi indiriminden yararlanan mükelleflerin, öngörülen şartları taşımadığının sonradan tespiti hâlinde ilgili vergilendirme döneminde indirim uygulaması dolayısıyla ödenmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir. Bu hüküm, indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yılda herhangi bir vergiye ilişkin beyanların gerçek durumu yansıtmadığının indirimden yararlanıldıktan sonra tespiti üzerine yapılan tarhiyatların kesinleşmesi hâlinde de uygulanır ve bu takdirde indirim uygulaması dolayısıyla ödenmeyen vergiler açısından zamanaşımı, yapılan tarhiyatın kesinleştiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlar.

Bu maddede geçen vergi beyannamesi ve vergi ibareleri, Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine verilmesi gereken vergi beyannameleri ile bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergileri ifade eder.

Birinci fıkrada yer alan tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan tutarın % 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. (700 Sayılı KHK'nın 45 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanı, birinci fıkrada yer alan oranı ve tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, kanuni oran ve tutarına getirmeye; Maliye Bakanlığı, maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, kanuni süresinde vermiş olduğunuz muhtasar beyannamede tahakkuk eden vergilerin, gelir/kurum beyannamesinin verilmesi gereken beyan tarihinin son gününü izleyen bir tam yıl içerisinde tahakkuk eden diğer vergilerden mahsubu talep edilebilir olup sistem kayıtlarımızın tetkikinde 19.04.2019 tarihinde mahsup talebinde bulunduğunuz tespit edilmiştir. Buna göre şirketiniz tarafından, gelir/kurum beyannamesinin verilmesi gereken beyan tarihinin son gününden önce mahsup talebinde bulunulması sebebiyle mahsup talebinizin  yerine yetirilmesi mümkün bulunmamaktadır.”  


[i]Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya yasal düzenlemenin veyahut yargı kararlarının çok geniş ve kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel olarak mükelleflere ve uygulayıcılara bilgi vermek, gündemi talip etmeye yardımcı olmak ve yorum yapmalarına yardım amacını taşımaktadır.

Sirkülerimiz profesyonel hizmetlerimizi temsil etmeyebileceği gibi, her durum ve koşulda profesyonel yaklaşımlarımızı da ifade ettiği iddia edilemez. Yaptığınız fiili/pratik çalışmalarda bu değerlendirmeler dikkate alınırken, olayların koşullarının da incelenmesi, irdelenmesi, sonuçlarının iyi analizi son derece önemlidir. Bu tür çalışmalarda mutlak suretle bir profesyonelden bilgi alınması veya danışmanlık alınmasında fayda bulunduğu düşünülmektedir. Şirketimiz tarafından bazı önemli mali olaylar Sirküler yerine Makale olarak paydaşlarımızla paylaşılmaktadır.

“ADEN Yeminli Mali Müşavirlik Ve Period Bağımsız Denetim Ve Danışmanlık A.Ş.", söz konusu Sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine dair herhangi bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenildiğinin bilinmesi gerekmektedir. Gerekli olması halinde iletişim bilgilerimiz:

OFİSLER-İLETİŞİM BİLGİLERİ

İstanbul Ofis 1  (Yeminli Mali Müşavirlik Hizmetleri):

Şenlikköy Mahallesi, Yaşar Kemal Sokak, No: 3 Daire: 5 Florya-Bakırköy-İSTANBUL

Tel: (0212) 592 00 92

Fax: (0212) 592 00 92

Web: www.adenymm.com.tr

Email: info@adenymm.com.tr

Ankara Ofis 2-(YMM Hizmetleri): 

Ehlibeyt Mahallesi Tekstilciler Caddesi Ekşioğlu İş Merkezi  No:16/9 Balgat Çankaya ANKARA

Tel: (0212) 592 00 92 (0312) 441 39 00-

Fax: (0312) 441 39 01

Email: info@adenymm.com.tr

Adana Ofis 3-(YMM Hizmetleri): 

Döşeme Mahallesi, 60024 Sokak Yenikent Sabuncu Sitesi E Blok No: 11/34 Seyhan ADANA

Tel: (0322) 503 77 66

Email: info@adenymm.com.tr

Period Bağımsız Denetim Ve Danışmanlık A.Ş.(Bağımsız Denetim Hizmetleri) 4-(Bağımsız Denetim Hizmetleri)

Tel: (0212) 592 00 92

Fax: (0212) 592 00 92              

Web: Period Audit | Period Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş.

E-Mail: info@adenymm.com.tr

Almanya Düsseldorf-Köln Ofisleri 5, 6 (Yurtdışı Outsource YMM Hizmetleri)

Tel: +49 211-2394190+49 211 - 23 94 19 20 Grafenberger Allee 293 40237 Düsseldorf Deutschland

Tel: 49 221-4309070+49 221 - 43 09 07 20 Hohenstaufenring 29-37 50674 Köln Deutschland