2026/29: Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerin Türk Lirasına Dönüşüm Desteğinde Yapılan Değişiklikler Yapılmıştır.

SİRKÜLER (2026)

Özet:

1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmi Gazete’de “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/11)” yayımlanmış olup bazı değişiklikler yapılmıştır.

İçerik:                                        

Yapılan düzenlemede en önemli husus; geçici olarak %3 uygulanan döviz dönüşüm desteğinin süresinin 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılmış olmasıdır.  Tebliğin geçici 1 inci maddesi uyarınca %2 olarak belirlenen destek oranı, 31 Ocak 2027 tarihine kadar %3 olarak uygulanacaktır. Bu kapamda, döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilmek için, firmaların döviz pozisyonu oranlarının TCMB tarafından belirlenen sınırı aşmadığının tevsik edilmesi gerekecektir.

Merkez Bankasına satılacak dövizlerin yurt dışı kaynaklı olup olmadığının aracı banka tarafından tespit edilmesine ilişkin uygulama devam etmektedir.

Bunun yanında aracı bankalara, Tebliğ kapsamında gerekli gördükleri tüm bilgi ve belgeleri firmalardan talep etme yetkisi verilmiştir.

Döviz tevdiat hesapları ile döviz cinsinden katılım fonu hesaplarının Türk lirasına dönüştürülmesine ilişkin 5 inci madde daha önce yürürlükten kaldırıldığından, dönüşüm kuru tanımı da bu duruma uygun olarak yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre dönüşüm kuru, dövizin Merkez Bankasına satıldığı gün Merkez Bankasınca belirlenecek usul ve esaslara göre ilan edilen döviz alış kurunu ifade edecektir.

Yeni olarak, TCMB'ye, firmaların destek kapsamında satabilecekleri döviz tutarı ile alabilecekleri destek tutarına üst limit belirleme yetkisi verilmiştir.

• Bir diğer önemli husus, destekten yararlanmak için aranan döviz alımı yapmama taahhüdü kaldırılmış; bunun yerine döviz pozisyonu esaslı yeni bir uygulama getirilmiştir.

Daha önceden, firmaların döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilmesi için Merkez Bankasınca belirlenecek süre boyunca döviz alımı yapmama taahhüdünde bulunması gerekmekteydi. Yeni düzenlemede döviz almama taahhüdü şartına yer verilmemiştir. Bunun yerine, destekten yararlanılabilmesi için;

• Firmanın talepte bulunması ve
• Merkez Bankasınca belirlenen döviz pozisyonu oranının aşılmaması
• şartları getirilmiştir.

Yeni düzenlemede döviz almama taahhüdü uygulamasına son verilmiş; usulsüz kullanım ve gerçeğe aykırı beyana ilişkin hükümler 4/A maddesinde, aracılı ihracata ilişkin hükümler ise 4 üncü maddenin yedinci fıkrasında yeniden düzenlenmiştir. Yeni düzenlemelerin yürürlüğe girdiği tarihten önce firmalar tarafından verilmiş olan döviz almama taahhütlerinin yerine getirilmemesi halinde, yürürlükten kaldırılan önceki hükümler uygulanacaktır.

• 1 Ekim 2026 tarihinden önce verilen döviz almama taahhütleri bakımından önceki Tebliğ hükümleri geçerliliğini koruyacaktır.

TCMB, gerekli gördüğü firmaları doğrudan veya aracı bankalar aracılığıyla incelemeye alabilecek; inceleme süresince destek ödemesi yapılmayabilecektir.

Aracılı ihracat uygulamasının kapsamı Dış Ticaret Sermaye Şirketlerinin yanı sıra Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ve diğer aracı ihracatçıları da kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Gerçeğe aykırı beyan veya usulsüz kullanım halinde uygulanacak yaptırımlar yeniden düzenlenmiş; belirli durumlarda yaptırımların aynı kontrol yapısı içindeki diğer firmalara da uygulanabilmesine yönelik hükümler getirilmiştir.

Bu kapsamda, Tebliğe “firma kontrolü” tanımı eklenmiştir.

Tebliğe göre firma kontrolü, sermaye ve yönetim ilişkileri çerçevesinde doğrudan veya dolaylı olarak bir firmada;

• Asgari %50 oranında hisseye,
• Asgari %50 oranında oy hakkına,
• Yönetim kurulu üyelerinin asgari %50’sini seçme hakkına veya
• Yönetim kurulu üyelerinin asgari %50’sine

sahip olma halini ifade etmektedir.

Firmaların döviz dönüşüm desteğinden yararlanmadan önce, döviz pozisyonu oranlarının Merkez Bankasınca belirlenen sınırı aşmadığını aracı bankaya tevsik etmeleri gerekecektir.

Buna göre, döviz pozisyonu oranına ilişkin sınırın aşılmaması destekten yararlanma şartı haline getirilmiş; bu şartın sağlandığının belgelendirilmesi firmaların yükümlülüğüne bırakılmıştır.

Merkez Bankasına firmaların destek kapsamında satabilecekleri döviz tutarına veya alabilecekleri destek tutarına üst limit getirme yetkisi verilmiştir.

Firmaların destek kapsamında satabilecekleri döviz tutarına ilişkin üst limitler; firma kârlılığı ile işgücü maliyetinden oluşan katma değer tutarları dikkate alınarak, Merkez Bankasınca belirlenen yöntemle hesaplanacaktır.

Belirlenen üst limitleri aşan firmaların döviz dönüşüm desteği talepleri karşılanmayacaktır.

Diğer taraftan, destek kapsamında satılabilecek döviz tutarına ilişkin üst limitlerin firma kârlılığı ve işgücü maliyetinden oluşan katma değer tutarları dikkate alınarak hesaplanacağı belirtilmekle birlikte, söz konusu unsurların kapsamı ve hesaplama yöntemi Tebliğde açıklanmamıştır. Hesaplamaya ilişkin yöntem Merkez Bankasınca belirlenecektir.

Gerçeğe aykırı beyan veya usulsüz kullanım halinde, ilgili kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağına Merkez Bankası karar verecektir.

Bilgilerinize Saygılarımızla Arz Olunur[3].