SİRKÜLER (2026)
Sayı/Konu: 2026/24: Anayasa Mahkemesi Sporcu Ücretlerinden Kesinti Yoluyla Ödenen Vergilerin Mahsubu İçin Aranan “Stopajın Ödenme Şartına İlişkin Hükmü” Mülkiyet Hakkı İhlali Sayıp İptal Etmiştir.
Mevzuat: 193 Sayılı GVK
Web: www.adenymm.com.tr
Tel; Email [1],[2]: 0212 592 00 92, info@adenymm.com.tr, cakmakciali@adenymm.com.tr
Özet:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 72. maddesinde yer alan, sporcuların beyana tabi ücretleri üzerinden hesaplanan vergiden, yılı içinde kesilen vergilerin, tevkifat yapmakla yükümlü olanlarca vergi dairesine ödenmiş olması şartıyla mahsubuna ilişkin hüküm, Anayasa Mahkemesinin 3 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan kararıyla iptal edilmiştir.
- İptal edilmesi istenen hüküm ile sporcuların mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale oluşturduğu iddia edilmiş ve dava açılmıştır.
- Konu, “İtiraz Yoluyla” Anayasa Mahkemesine taşınmış olup, yüksek mahkemenin 12.02.2026 tarihli ve E:2025/219, K: 2026/43 sayılı Kararı ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 72. Maddesinde yer alan “tevkifat yapmakla sorumlu olanlarca vergi dairesine ödenmiş olması şartıyla” ibaresi iptal edilmiştir.
- Yüksek Mahkemenin söz konusu kararı, 03.06.2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anayasa Mahkemesi kararı için: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/06/20260603-3.pdf
- Anayasa Mahkemesi, bahsi geçen kararı ile devletin vergi alacağını güvence altına alma amacını meşru bulmakla birlikte, bu amaca ulaşılırken vergi mükellefine katlanması beklenemeyecek ölçüde ağır bir yük yüklenemeyeceğini ortaya koymuştur.
Vergilendirme sistemimizde temel prensip, GVK’nun 121. Maddesinde olduğu gibi yıllık beyannamede gösterilen gelire dahil kazanç ve iratlardan bu kanuna göre kesilmiş bulunan vergiler, beyanname üzerinden hesaplanan Gelir Vergisi'nden mahsup edilmesidir. Yani ödeme şartı bulunmamaktadır.
Bu kuralın önemli istisnalarından birisi 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunun 34/8. Maddesinde yer alan Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen fon ve ortaklıklar, aynı bentte yer alan kazançların elde edilmesi sırasında, Kanunun 15 inci maddesi uyarınca kendilerinden kesilen vergileri,vergi kesintisi yapanlarca ilgili vergi dairesine ödenmiş olmak şartıyla, Kanunun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre kurum bünyesinde yapacakları vergi kesintisinden mahsup edebilirler. Mahsup edilemeyen kesinti tutarı mükellefin başvurusu halinde red ve iade edilir hükmüdür.
Böylece, Anayasa Mahkemesi kararı ile vergi sistemimiz de nadir görülen bir hüküm olan stopajın vergi sorumlularınca ödenmesi yoluyla mükelleflerce mahsubuna izin veren düzenleme kaldırılmış oldu.
Hatırlanacağı üzere, idare tarafından düzenlenen 35 Seri No’lu KDV Genel Tebliği ile 1 Mart 2021 tarihinden itibaren tevkifattan doğan KDV iadelerinin yapılabilmesi için, alıcıların tevkif ettikleri KDV’yi sorumlu sıfatıyla beyan ederek vergi dairesine ödemiş olmaları gerekiyordu. Danıştay VDDK yürütmeyi durdurma kararını onamıştı.
Alınan yargı kararlarına göre kanun koyucu ve idarenin bu konularda mükellef hak ve hukukunu gözeterek daha doğru kararlar almasını ve uygulamalar getirmesinin önemi bir kez daha ortaya çıkmıştır. KDV tevkifatının iadesi veya stopajın mahsubu için vergi sorumlularınca ödenme şartı getirilmesi idarenin karşısında daha zayıf konumda bulunan mükelleflerin mağduriyetine sebep olmaktadır.
İçerik:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK)’ nun Geçici 72. Maddesine göre
| (7491 sayılı kanunun 13 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 28.12.2023) 31/12/2028 tarihine kadar sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden aşağıdaki oranlarda gelir vergisi tevkifatı yapılır.
a) Lig usulüne tabi spor dallarında; 1) En üst ligdekiler için (7194 sayılı kanunun 21 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 1/1/2020 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 07.12.2019)
2) En üst altı ligdekiler için % 10,
3) Diğer liglerdekiler için % 5,
b) Lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden % 5.
(2) (7194 sayılı kanunun 21 nci maddesiyle değişen fıkra; Yürürlük: 1/1/2020 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 07.12.2019)Bu ödemeler üzerinden 94 üncü madde kapsamında ayrıca tevkifat yapılmaz. Bu madde kapsamındaki gelirler toplamının, 103 üncü maddede yazılı tarifenin dördüncü diliminde yer alan tutarı aşması hâlinde, bu gelirler yıllık beyannameyle beyan edilir. Yıllık beyanname verilmesi durumunda, beyan edilen bu gelirler üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, tevkifat yapmakla sorumlu olanlarca vergi dairesine ödenmiş olması şartıyla, bu Kanuna göre kesilen vergiler mahsup edilir.
(3) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ücret ve ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde 31/12/2007 tarihinde yürürlükte olan hükümler uygulanır.
Cumhurbaşkanı birinci fıkrada yer alan oranları sıfıra kadar indirmeye, bir katına kadar artırmaya; Hazine ve Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. |
- Yukarıdaki açık hükme göre yıllık beyan usulü ile vergilendirilecek sporcular için kaynağında kesilen vergiler, ancak tevkifat yapmakla sorumlu olanlarca vergi dairesine ödenmiş olması şartıyla, mahsup edilebilmektedir. Bir diğer ifadeyle, fiilen ödenmeyen vergiler sporcular tarafından mahsup edilme imkanına sahip değildirler.
Antalya 1. Vergi Mahkemesindeki bir dava kapsamında, düzenlemenin “itiraz yoluyla iptali” için Anayasa Mahkemesine başvurulmuş olup, mahkemenin 12.02.2026 tarihli ve E:2025/219, K: 2026/43 sayılı Kararı ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 72. Maddesinde yer alan “tevkifat yapmakla sorumlu olanlarca vergi dairesine ödenmiş olması şartıyla” ibaresi “iptal” edilmiştir.
Anayasa Mahkemesine göre ücretlerden kaynağında kesilen vergilerin ödenmesinden doğal olarak vergi sorumlularının yükümlü olduğu ve kesinti yapılan vergilere ilişkin olarak vergi mükelleflerinin bu aşamada herhangi bir tasarruf yetkisinin bulunmadığı şüphesizdir.
Ayrıca kesilen vergilerin vergi sorumlusu tarafından ödenmemesi durumunda 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca vergi borcunun sorumlulardan cebri tahsili de mümkündür.
Bu itibarla kaynağında kesilen vergilerin vergi sorumluları tarafından ödenmemesi durumunda vergi mükellefinden tahsil edilmesine imkan tanıyan kuralın kişilere aşırı bir külfet yüklediği ve kuralın orantılılık ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmış olup, ilgili hükmün Anayasa’nın 13. Ve 15. Maddelerine aykırı olduğu ve iptali gerektiğine hükmedilmiştir.
- Daha önce de, İstanbul 10. Vergi Mahkemesinin 2024/740 Esas/2025/806 Karar sayılı Kararında 6183 sayılı Kanun kapsamında tecil edilerek 12-15 ay taksitlendirildiği ve 09.07.2021 tarihli dilekçe ile 7326 sayılı Kanun ve 23.06.2023 tarihli dilekçe ile 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı ve borçların sırasıyla 36 ve 120 ay taksitle ödenmek üzere vadeye bağlandığı görülmekle yeniden vadelendirilen ve ödeme planına bağlanan borçların yeni bir ödeme planı olması ve taksitlendirme tarihleri itibari ile vadesi olması gibi hukuki sonuçlar doğurduğu dikkate alındığında vergi kesintilerinin ödenmemiş olmasının 193 sayılı Kanun’un geçici 72. maddesine aykırılık teşkil etmeyeceği sonucuna varılarak ödeme planının ihlal edilip edilmediği ve yapılandırmanın iptal edilip edilmediği hususları araştırılmadan eksik incelemeye dayalı olarak düzenlendiği anlaşılan vergi inceleme raporuna dayanılarak yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık görülmemiştir.
Hatırlanacağı üzere, idare tarafından yayımlanan 35 Seri No.lu KDV Genel Tebliği ile 1 Mart 2021 tarihinden itibaren tevkifattan doğan KDV iadelerinin yapılabilmesi için, alıcıların tevkif ettikleri KDV’yi sorumlu sıfatıyla beyan ederek vergi dairesine ödemiş olmaları gerekiyordu.
Danıştay 4. Dairesi’nin 09.09.2021 tarihli ve Esas No: 2021/2647 sayılı Kararına göre her ne kadar 35 Seri No.lu Tebliğ ile, iade taleplerinin yerine getirilmesinde, alıcı tarafından 2 No.lu KDV beyannamesi ile beyan edilen ve tahakkuk ettirilen KDV'nin ödenmiş olması şartı öngörülmüş ise de, KDV Kanununda ödenmiş olma şartına yer verilmediğinden, bu haliyle, Kanunda Hazine ve Maliye Bakanlığına tanınan yetkinin sınırları aşılarak düzenlenen ve mükelleflere Kanunda yer almayan bir yükümlülük yükleyen dava konusu Tebliğ hükmünde hukuka uygunluk bulunmadığı ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğmasına yol açabileceği” gerekçesiyle Tebliğ hükmünün yürütmesinin durdurulmasına oybirliğiyle karar vermişti.
Danıştay VDDK’nın 23.03.2022 tarihli ve İtiraz No: 2022/3 sayılı Kararı ile de idarenin itirazını reddederek, Danıştay 4. Dairesi tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararını onanmıştı.
Bilgilerinize Saygılarımızla Arz Olunur[3].
Bilgilendirme Metni:
Sirkülerlerimizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya yasal düzenlemenin veyahut yargı kararlarının çok geniş ve kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel olarak mükelleflere ve uygulayıcılara bilgi vermek, gündemi talip etmeye yardımcı olmak ve yorum yapmalarına yardım amacını taşımaktadır.
Sirkülerimiz profesyonel hizmetlerimizi temsil etmeyebileceği gibi, her durum ve koşulda profesyonel yaklaşımlarımızı da ifade ettiği iddia edilemez. Yaptığınız fiili/pratik çalışmalarda bu değerlendirmeler dikkate alınırken, olayların koşullarının da incelenmesi, irdelenmesi, sonuçlarının iyi analizi son derece önemlidir. Bu tür çalışmalarda mutlak suretle bir profesyonelden bilgi alınması veya danışmanlık alınmasında fayda bulunduğu düşünülmektedir.
Şirketimiz tarafından bazı önemli mali hukuk içerikli konular Sirküler yerine Makale olarak paydaşlarımızla paylaşılmaktadır.
“ADEN Yeminli Mali Müşavirlik Anonim Şirketi Ve Bağımsız Denetim Ve Danışmanlık Şirketi", söz konusu Sirkülerlerin ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine dair herhangi bir güvence vermemektedir. Sirkülerleri ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenildiğinin bilinmesi gerekmektedir.
